سرویس دفاع و امنیت مشرق- همکاری‌های نظامی و دفاعی ایران و روسیه در زمینه‌های مختلف، با فراز و نشیب های فراوانی طی دهه های اخیر همراه بوده اما هر بار که اخبار و اطلاعاتی از افزایش این همکاری‌ها منتشر می شود، کشورهای غربی به‌ویژه آمریکا و همچنین دشمن اصلی ایران یعنی رژیم صهیونیستی این موضوع را با نگرانی دنبال می کنند. پس از رسمیت پیدا کردن خبر تحویل جنگنده‌های پیشرفته‌ی سوخو-۳۵ روسیه به نیروهای مسلح کشورمان، برخی کارشناسان و رسانه‌های منطقه ای، اخبار و تحلیل‌هایی درباره‌ تحویل محصولات مهمی دیگری مانند پدافند اس-۴۰۰ و سامانه‌های اخلالگر و جنگال به ایران نیز گمانه‌زنی کرده‌اند.

اما در کنار همه این اخبار و گمانه‌زنی‌ها، چند هفته ای است اخبار و تصاویر مبهمی در خصوص ورود یک هواگرد مشهور -که از سالها قبل اخبار ضد و نقیضی از علاقه ایران به خرید آن از کشور روسیه وجود داشت- شنیده شده است. کاربران فضای مجازی و علاقه مندان به مسائل نظامی تصاویر متعددی را با ادعای پرواز بالگردهای تهاجمی میل۲۸ روسی در آسمان تهران منتشر کرده اند که البته تا این لحظه هیچ منبع رسمی صحت این موضوع را تایید یا تکذیب نکرده است؛ به هر ترتیب، مشابه با سایر سامانه های تسلیحاتی روسی نظیر سوخو۳۵ یا اس۴۰۰ ، بالگردهای میل۲۸ نیز از سالها قبل مورد توجه علاقه مندان یا حتی نیروهای مسلح کشورمان بوده اند و تایید ورود هر کدام از آنها به سازمان رزم ارتش یا سپاه، مبحثی جذاب محسوب خواهد شد.

با بالگرد Mi-۲۸ دژ پرنده روسی آشنا شوید

در ابتدای دهه ۲۰۰۰ میلادی ارتش روسیه به دنبال جایگزینی برای ناوگان قدیمی بالگردهای مشهور Mi-۲۴ خود بود و طی رقابت میان دو طرح میل۲۸ و کاموف۵۰ ، این میل۲۸ بود که پیروز شد ، اگرچه در ادامه به دلیل توانایی ها مناسب طرف کاموف، نسخه جدیدی تحت عنوان کاموف۵۲ نیز تولید انبوه شد.

بالگرد میل۲۸ به معنای واقعی کلمه یک دژ پرنده محسوب می شود؛ طراحی بدنه و زره قطور استفاده شده در آن موجب می شود اکثر نقاط بالگرد در برابر اصابت مهمات کالیبر ۱۲.۷ میلی متری کاملا مقاوم باشند و حتی بخش های حساب کابین در برابر اصابت گلوله های ۲۳ میلی متری پدافندی نیز مقاومت دارند و می توان گفت این بالگرد دارای بالاترین میزان حفاظت در میان بالگردهای رزمی دنیا است.

دومین مشخصه مهم میل۲۸ توان وحشتناک آن برای حمل مهمات است به طوری که قادر به حمل بیش از ۲تن تسلیحات است که می تواند ترکیبی از ۳۰۰ گلوله ۳۰ میلی متری از توپ ۲A۴۲ زیر دماغه، تا راکت های غیر هدایت شونده یا موشک های هدایت شونده آتاکا یا LMUR باشد (حداکثر ۱۶ موشک قابل نصب است). این دو ویژگی (حمل سلاح و حفاظت زرهی بیشتر) برتری های عمده میل۲۸ در برابر رقبای غربی خود از جمله بالگرد امریکایی آپاچی محسوب می شوند.

همچنین رادار موج میلی متری نصب شده بالای روتور بالگرد نیز توان کشف اهدافی در ابعاد یک تانک از فاصله ۱۵ کیلومتری را دارند و البته با نصب موشک های هوا به هوا روی بالگرد نظیر موشک ایگلا، می توان در نقش ضد پهپاد نیز از آن به خوبی استفاده کرد.

تجربه رزمی ۴ ساله و عملکرد درخشان

بهترین فاکتور برای قضاوت در مورد توانایی های یک سلاح، عملکرد آن در یک میدان نبرد برابر (نه نبردهای یکطرفه امریکا با رقبایش) محسوب می شود؛ جنگ اوکراین را می توان میدانی برابر از نظر توانایی بالگردهای تهاجمی در برابر خطرات بی شمار پدافندی در جبهه رقیب دانست. ۳ مدل بالگرد تهاجمی اصلی روسی در میدان نبرد اوکراین حضور داشتند: میل۲۴، میل۲۸ و کاموف۵۲

دو بالگرد میل۲۸ و کاموف۵۲ در واقع میدان نبرد دیگری را پس از رقابت بر سر انتخاب به عنوان بالگرد تهاجمی اصلی ارتش روسیه پیش چشم خود می دیدند؛ هر دو در بحث دفاع در برابر ستون های زرهی ارتش اوکراین طی ضد حمله ناکام سال ۲۰۲۳ عملکرد درخشانی داشتند اما هنگامی که صحبت از تهاجم و پشتیبانی از قوای خودی می شد عملکرد میل۲۸ بهتر و تلفات آن کمتر بود. با نگاهی به خسارات وارد شده بر ناوگان دو بالگرد مشاهده می شود که تا امروز حدود ۶۰ فروند بالگرد کاموف۵۲ در خاک اوکراین منهدم شده اند (البته بخشی روی زمین مستقر بودند) و در سوی مقابل حدود ۲۰ فروند میل۲۸ از دست رفته است.

این موضوع بار دیگر حفاظت زرهی بالای کابین میل۲۸ و مقاومت آن در برابر اصابت موشک گلوله های توپ، موشک پدافندی یا حتی پرتابه های FPV را نشان می دهد.

همچنین نصب رادار موج میلی متری بالای روتور میل۲۸ توان دید ۳۶۰ درجه علیه اهداف می دهد در حالی که رادار کاموف۵۲ در دماغه نصب شده و نهایتا حدود ۱۲۰ درجه رو به جلو را پوشش می دهد. به همین دلیل است که ارتش روسیه برای نقش رهگیری پهپادهای انتحاری اوکراین در خاک خود نیز از بالگردهای میل۲۸ استفاده بیشتری می کند.

شکارچی شب در آسمان تهران؛ شایعه یا واقعیت ؟!

بالگرد Mi-۲۸NM با لقب شکارچی شب (به دلیل ارتقاهای ویژه برای انجام عملیات شبانه) یکی از جذاب ترین گزینه های صادراتی ارتش روسیه در سالهای اخیر بوده است و به همین خاطر، برخی کشورها همچون عراق که نیاز به حضور جدی بالگردهای نظامی برای حفاظت از مرزها و مقابله با نیروهای تکفیری و تروریست در مناطق مختلف خود داشتند، به سرعت سراغ سفارش دادن و عملیاتی کردن این بالگرد رفتند.

طبیعتا در فضای رسانه ای داخل کشورمان نیز بسیاری چشم انتظار خرید و ورود به خدمت این بالگرد توانمند در سازمان رزم هوانیروز ارتش یا سپاه بودند و حتی گاهی برخی مقامات نظامی کشورمان نیز شایعات مربوط به احتمال خرید این بالگردهای روسی را تایید کرده بودند.

اکنون با انتشار چند تصویر تایید نشده، بار دیگر اخبار در خصوص نهایی شدن قرارداد احتمالی و ورود به خدمت Mi-۲۸ به کشورمان قوت گرفته به ویژه که برخی کارشناسان نظامی مدعی هستند اگر تصاویر منتشر شده واقعا مربوط به آسمان ایران (غرب تهران) باشد در واقع نسخه NM با توانایی عملیات شبانه و مجهز به رادار پیشرفته نیز خریداری شده است.

اگر در روزها یا ماه های آینده معرفی و تایید رسمی از سوی نیروهای مسلح کشورمان در خصوص خریداری این بالگرد توانمند روسی انجام شود، می توان از این بالگردها در نقش تامین امنیت مناطق مرزی، مقابله با گروهک های تروریستی و به ویژه در نقش ضد پهپادهای انتحاری طی درگیری با دشمن صهیونیستی در آینده استفاده موثری کرد.

ضمن آنکه بر اساس اطلاعات منتشره توسط نشریه‌ی تخصصی آمریکایی «۱۹۴۵»، دفتر مطالعات نظامی خارجی» ارتش آمریکا در یکی از تحلیلهای خود تاکید کرده که نوع «ابَرشکارچی این هلیکوپتر می‌تواند موشک‌های هوابه‌هوا، مانند آر74 را با خود حمل کند که قادر به هدف قرار دادن هواپیماهای دشمن، پهپادها، موشک‌های کروز و حتی جنگنده‌های نسل پنجم در حال پرواز در ارتفاع پایین است.